Lazio Coat of Arms.svg Artícule scritte 'n
sud-laziale/cominése

Ndònie Gramsci, nome sane Ndònie Frangische Baštiane Gramsci (Abas, 22 jennare 1891 – Ròma, 27 abbrile 1937), fòtte ne pelíteche, felòsefe, gernališta, lenguišta é críteche letterarie taliane.

Retratte de Gramsci

A gle 1921 fòtte tra gle fennature de gle Partite Chemuništa d’Etalia, addevendènnece secretarie é cape da gle 1924 a gle 1927, ma a gle 1926 venètte ngarcerate da gle reggime fascišta dénd’a gle cárcere de Ture. Gle scarcerárene a gle 1934, quanne z’ammalètte, é gle pertárene a gle spedale, addó cambètte puoch’anne prima de merì.

Cunzederate une e gle cchiù ruosse penzature e gle XX sècule, dénd’a gle scritte sié, tra gle cchiù urigginale de la tradezione felesòfeca marxišta, Gramsci analezzètte la štrettura culturale é pelíteca de la secetà. Ammendètte gle tèrmene d’eggemenía culturale, addó decéva ca le classe che chemmánnene mbónnene gle prengipie pelítece, ndellettuale é merale sié a la secetà sana sana, cerchènne, allescì, d'ammeneštrà gle petére attòrn’a ne sendemiénde chemune apprevate da tutte le classe seciale, pure da chélle cchiù tèrra tèrra.

Uríggene de la famiglia séaCàgna

Gle vave patiérne de Ndònie Gramsci ne venévane da la cettà de Gramshi n’Albanía, é ze štabbeliérene a l’Etalia a Prataci, (Pllatëni pe arbëreshë) faštima a gle XV sècule, quanne paricchie albanise fejérene pebbía de la calata de gle Turche dénd’a gle Balcane. Gle tatone de Ndònie, Jennare Gramsci (1812-1873), fòtte suldate dénd’a la gendarmaría de gle Rrégne e Nápele é, quanne štètte de štanza a Gajéta, ze nzerètte Trésa Gonzales, figlia de n’avvecate napeletane d’uríggene spagnòle.